تبلیغات
علوم مدرسه ی راهنمایی امام علی (ع) کرمان - دستگاه عصبی محیطی و انعکاس

دستگاه عصبی محیطی

 
دستگاه اعصاب محیطی از اعصاب مغزی (
Cranial nervesاعصاب نخاعی (

 

Spinal nerves) و عقده‌های مربوط به آنها تشکیل شده‌است. 

 

اعصاب مغزی ۱۲ جفت می‌باشند

 

. اگرچه دو جفت اول را نمی‌توان واقعاً جزئی از دستگاه اعصاب محیطی به‌شمار

 

آورد. تا هفته چهارم تکامل جنینی هسته‌های همه ۱۲ عصب مغزی تشکیل

 

شده‌اند. همه اعصاب مغزی بجز عصب بویایی و عصب بینایی از ساقه مغز منشا

 

می‌گیرند لیست اعصاب مغزی به شرح زیر می‌باشد

·      

 

               زوج۱: عصب بویایی (olfactory nerve)

·       

 

              زوج ۲ : عصب بینایی (optical nerve)

·       

 

             زوج ۳ : عصب حرکتی چشم (اوکولوموتور) (oculomotor nerve)

·       

 

         زوج ۴ : عصب قرقره‌ای (تروکلئار) (trochlear nerve)

·        

 

              زوج ۵ : عصب سه‌قلو (تریجمینال) (trigeminal nerve)

·          

 

              زوج ۶ : عصب ششم مغزی (ابدوسنس) (abducens nerve)

·        

             زوج ۷ : عصب چهره‌ای یا عصب فاشیال (facial nerve)

·        

             زوج ۸ : عصب دهلیزی-حلزونی (وستیبولوکوکلئار) (vestibulocochlear nerve)

·        

                زوج ۹ : عصب زبانی-حلقی (گلوسوفارینژیال) (glossopharyngeal nerve)

·       

             زوج ۱۰ : عصب واگ (عصب جمجمه‌ای دهم) (vagus nerve)

·        

           زوج ۱۱ :عصب فرعی (اکسسوری) (accessory nerve)

·        

           زوج ۱۲ : عصب زیرزبانی (هیپوگلوسال) (hypoglossal nerve)

 

اعصاب نخاعی

 

در انسان ها ۳۱ جفت عصب نخاعی وجود دارد که از راه سوراخ‌های بین مهره

 

ای ستون مهره‌ها بیرون می‌آیند. اعصاب نخاعی به صورت زیر تقسیم بندی و

 

نامگذاری می‌کنند:

·    

     اعصاب گردنی (cervical nerves): این اعصاب ۸ جفت هستند که از C۱ تا C۸

 

ن  نامگذاری شده‌اند. اولین زوج از بین استخوان پس‌سری (occipital bone) و

 

       مهره اطلس خارج می‌شود

·       

 

            اعصاب سینه‌ای یا توراسیک (thoracic nerves): این اعصاب ۱۲ جفت

 

     می‌باشند که از T۱ تا T۱۲ نامگذاری شده‌اند.

·      

 

             اعصاب کمری (lumbar nerves): این اعصاب ۵ جفت می‌باشند که از L۱ 

   

    شماره تا L۵ نامگذاری شده‌اند.

·      

        اعصاب خاجی (sacral nerves): این اعصاب ۵ جفت می‌باشند که از S۱ تا S۵

  

    نامگذاری می‌شوند.

·       

         یک جفت عصب دنبالچه‌ای (کوکسیژیال، Coccygeal) که از بین مهره اول و 

 

دوهر عصب نخاعی توسط دو ریشه به نخاع متصل است: ریشه قدامی

 

و ریشه خلفی (Posterior root). ریشه‌های قدامی و خلفی پس از خروج از

 

طناب نخاعی به طرف سوراخ بین مهره‌ای خود رفته و به هم متصل می‌شوند و

 

تشکیل عصب نخاعی را می‌دهند. ریشه قدامی حاوی الیاف وابران (Efferent

 

fibers) است در حالی که ریشه خلفی حاوی الیاف آوران (Afferent fibers) است.

 

ازآنجا که الیاف آوران، اطلاعاتی از قبیل حس لامسه، درد، حرارت و ارتعاش را

 

منتقل می‌کنند به آنها الیاف حسی (Sensory fibers) هم می‌گویند. عصب نخاعی

 

پس از گذشتن از سوراخ بین مهره‌ای به دو شاخه تقسیم می‌شود: شاخه بزرگ

 

قدامی (Anterior ramus) و شاخه بزرگ خلفی

 

 

 

انعکاس

 

در بدن ما گاهی اوقات كارهایی صورت می گیرد كه به صورت غیر ارادی،

 

بسیار سریع، بدون تفكر و اغلب جهت حفاظت از بخش های بدن به كار

 

 می رود به چنین اعمالی انعكاس گفته می شود.

 

اعمالی مانند عقب كشیدن دست از جسم داغ، ترشح بزاق با مشاهده

 

غذا، پلك زدن چشم، ریزش اشك در مقابل گرد و غبار وارد شده به آن،

 

عطسه زدن، سرفه كردن، خمیازه یا تغییر قطر مردمك چشم در برابر نور از

 

انعكاسها هستند.

 

در یك عمل انعكاسی، دست كم یك محرك، یك عصب حسی و یك مركز

 

عصبی، یك عصب حركتی و یك اندام عمل كنند، دخالت دارند.

  

مسیری را كه جریان عصبی در هر انعكاس طی می كند قوس انعكاس

 

 (كمان بازتاب) می گویند.

 

نخاع مركز بسیاری از اعمال انعكاسی است و گروهی از انعكاس ها

 

توسط مغز كنترل می شوند، مثلا پرش زانو، جمع كردن دست ها انعكاس

 

نخاعی است.

 

عمل بلع، استفراغ و مكیدن شیر (نوزادان) عمل انعكاسی پیچیده ی

 

 مغزی است.  نوعی از انعكاس ها كه توسط قشر مغز كنترل می شوند

 

اكتسابی  هستند و به آنها انعكاس های شرطی می گویند.

 

در این نوع انعكاس ها نوعی یادگیری وجود دارد. بسیاری از انعكاس های

 

شرطی كم كم به صورت یك عادت روزمره مبدل می شوند.

 

اندام های حسی

 

هراندام حس توسط گیرنده های حسی تخصص یافته اثرمحرک راگرفته وآن

 

رابه  مرکزی منتقل می شود