تبلیغات
علوم مدرسه ی راهنمایی امام علی (ع) کرمان - دستگاه حرکتی
 

دستگاه حرکتی (به انگلیسی: Motor system) همانند دستگاه

 

حسی،شامل یک شبکه پیچیده ای از ساختارهاو راهها

 

در تمام سطوح سیستم عصبی استعمل حرکتی ناشی از ارتباط پویا و پیچیده

 

میان عضلات و بخش های عصبی است

.قسمت های مختلفی از مغز،راههای حرکتی فوق نخاعی و نورون

های حرکتی نخاعی جزو دستگاه حرکتی محسوب می شوند.هرگونه

ضایعه در هر کدام از این بخش ها باعث اختلال حرکتی می گردد، که

شدت آن به ناحیه آسیب و میزان آن بستگی دارد.البته بخش های حسی

دستگاه عصبی نیز در عمل حرکتی مشارکت می کنند،اگرچه جزو

سیستم حرکتی محسوب نمی شوند.کنترل حرکتی نتیجه عمل هماهنگ و

دوطرفه بخش های حسی و حرکتی دستگاه عصبی است.

اجزای سیستم حرکتی

مهمترین قسمت های عصبی دستگاه حرکتی عبارتنداز:

·         قشر مغز(Cerebral cortex).سه ناحیه حرکتی در کورتکس روی

 

کنترل حرکتی اثر می گذارند که عبارتنداز

 1-ناحیه حرکتی اولیه

2-ناحیه حرکتی تکمیلی   

 راههای فوق نخاعی که شامل:

1-راه هرمی یا راه قشری نخاعی(Corticospinal tract)

2-راه قشری‌پیازی(بصل النخاعی)(Corticobulbar tract)

3-راههای خارج هرمی

همچنین ببینید:نورون حرکتی فوقانی

   مخچه(Cerebellum) و راههای مربوطه

  عقده های قاعده ای(Basal ganglia) و راههای مربوطه

 

نخاع یا طناب نخاعی(Spinal cord)

 

 

نورون های حرکتی تحتانی

 

دستگاه حرکتی (2)

 

سکلت بدن از تعداد زیادی استخوان تشکیل شده است که بعضی از آنها فرد و

بعضی دیگر زوج هستند. استخوانها از نظر شکل و اندازه بسیار متفاوت می‌باشند

ولی بطور کلی آنها را به 5 گروه اصلی می‌توان تقسیم‌بندی کرد.

1.     استخوانهای مداز : استخوان مداز ، از یک تنه تقریبا استوانه‌ای با یک قسمت

پهن در دو انتها تشکیل شده‌اند. این گروه بیشتر استخوانهای اندامهای فوقانی و

تحتانی را در بر می‌گیرد.

 

2.     استخوانهای کوتاه : از نظر شکل تفاوتهای زیادی باهم دارند ولی بطور کلی

می‌توان آنها را به شکل مکعب در نظر گرفت. این گروه استخوانهای قسمت

پروکسیال دست و پا را در بر می‌گیرند که به ترتیب استخوانهای کارپال و

تارسال نامیده می‌شوند.

3.     استخوانهای پهن : استخوانهای پهن در مقایسه با قطرشان سطح پهن

دارند و شامل استخوانهای سقف جمجمه و دنده‌ها می‌باشند.

4.     استخوانهای نامنظم : استخوانهای نامنظم در نظر شکل تفاوتهای زیادی

باهم دارند و در هیچکدام از گروههای فوق قرار نمی‌گیرند و شامل

استخوانهایی می‌شوند که ستون فقرات و بعضی از استخوانهای جمجمه را

تشکیل می‌دهند.

5.     استخوانهای سزامویید (کنجدی) : این استخوانهای در تاندونهای نزدیک

 

مفاصل ظاهر می‌شوند مهمترین استخوان این گروه ، استخون کشکک می‌باشد.

ساختمان استخوان

 

استخوان بافتی است همبندی ، که از سخت‌ترین بافتهای بدن انسان بشمار می‌رود.

 

استخوان از یک ماده بنیادی آلی که در نمکهای غیر آلی ذخیره شده‌اند تشکیل

 

شده است. سختی استخوان به سبب وجود همین نمکهای غیر آلی است که

 

تقریبا 60% وزن کل استخوان را تشکیل می‌دهند. این نمکها عمدتا شامل کلسیم ،

 

فسفات و مقداری منیزیم و کربنات می‌باشند. خارج کردن نمکهای کلسیم از یک

 

استخوان با قرار دادن استخوان در اسید معدن رقیق امکان پذیر است.

شکل استخوان پس از خارج کردن نمکهای کلسیم بهم نمی‌خورد ولی نرم

 

می‌شود. به‌طوریکه مثلا یک استخوان دراز را آنقدر می‌توان خم کرد که دو انتهای

 

آن به هم برسند. یک غشای همبندی به نام پریوستیوم periosteum سطح

 

خارجی استخوانها را می‌پوشاند. این غشا در مفاصل حرکتی که با غضروف

 

مفصلی پوشانده شده‌اند، وجود دارد. پریوستیوم محتوی یک شبکه عروق خونی

 

است که از طریق آن ، عروق به داخل استخوان نفوذ می‌کنند. در برش عرضی ، دو

 

گونه استخوان تشخیص داده می‌شود

 

دستگاه حرکتی(3)

 

استخوان اسفنجی

 

در رشته‌های استخوانی به نام ترابکولا که فضای ما بین آنها توسط چشم

 

معمولی قابل روئیت است تشکیل شده است. مقدار هر یک از دو نوع استخوان

 

فوق ، از استخوانی به استخوان دیگر و از قسمتی از استخوان به قسمتی دیگر

 

فرق می‌کند. و بستگی به میزان قدرت مورد نیاز آن استخوان دارد. در تنه استخوان

 

مداز ، یک لایه خارجی ضخیم از نوع استخوان متراکم وجود دارد. در صورتی که در

 

یک استخوان نامنظم و یا کوتاه لایه متراکم استخوان نسبتا نازک است.

استخوان اسفنجی دارای لاملاهایی است که از نظر ساختمان شبیه به لاملاهای

 

استخوان متراکم هستند با این تفاوت که فضاهای موجود در استخوان اسفنجی

 

بزرگتر بوده و سیستم‌های هاورس فقط در ترابکولهای بزرگ دیده می‌شوند.

 

استخوان اسفنجی مواد غذایی خود را از رگهای اطراف دریافت می‌کند.

 

مغز استخوان

 

تنه استخوان دراز ، دارای یک حفره مرکزی به نام موولا می‌باشد. این حفره با مغز

 

استخوان ، که در میان ترابکولهای استخوان اسفنجی نیز دیده می‌شود، پرشده

 

است. به هنگام تولد تمامی مغز استخوان سلولهای خونی را تولید می‌کنند که در

 

آن مغز قرمز استخوان گفته می‌شود. با آغاز دوران بلوغ ، مغز قرمز فقط در استخوانهای جمجمه ، قرقره‌ها استخوانهای کتف ، ستون مهره‌ها ، دنده‌ها ، لگن و

 

انتهای فوقانی بازو و رانها یافت می‌شود. در هر جایی که مغز قرمز توسط مغز زرد یا

 

به عبارت دیگر چربی ، جایگزین شده باشد بافت خونساز کمی در آنجا وجود خواهد

 

داشت.

 

کارایی استخوان

 

  استخوان چهارچوب نگهدارنده بافتهای نرم را تشکیل داده و به منزله

 

تکیه‌گاهی برای تحمل وزن بدن می‌باشد.

 

   استخوان اهرمی است که ماهیچه‌ها برای ایجاد حرکت ، فشار خود را بر آن

 

اعمال می‌کنند.

 

    استخوان از اترانهای حیاتی خاصی محافظت می‌کند مانند جمجمه که از مغز

 

حفاظت می‌کند.

 

   استخوان از نظر دارا بودن بافت تولید کننده سلولهای خونی ، دارای اهمیت

 

می‌باشد.

    

 استخوان منبع تجمع نمکهای کلسیک است.