تبلیغات
علوم مدرسه ی راهنمایی امام علی (ع) کرمان - نخاع

نخاع

                   
نخاع درون ستون مهره‌ها از
پیاز مغز تا کنار پایینی اولین مهره کمری امتداد دارد و

 

مغز را به دستگاه عصبی محیطی متصل می‌کند. نخاع در کودکان بلند تر بوده و

 

تا کنار بالایی سومین مهره کمری امتداد دارد. نخاع علاوه بر انتقال اطلاعات

 

حسی به مغز و پیام‌های عصبی به ماهیچه‌ها، مرکز برخی از انعکاس‌های بدن

 

است. انعکاس (Reflex)، پاسخ ناگهانی و غیر ارادی ماهیچه‌ها در پاسخ به

 

محرک‌هاست. ۳۱ جفت عصب نخاعی به نخاع متصل است. هر عصب شامل یک

 

ریشهٔ پشتی و یک ریشهٔ شکمی است. ریشه‌های پشتی محتوی نورون‌های

 

حسی‌اند که اطلاعات را از گیرنده‌های حسی به دستگاه عصبی مرکزی انتقال

 

می‌دهند. ریشه‌های شکمی محتوی نورون‌های حرکتی اند که پاسخ حرکتی را از

 

دستگاه عصبی مرکزی به ماهیچه‌ها و غده‌ها منتقل می‌کنند.

 

در برش عرضی نخاع دو بخش دیده می‌شود: بخشی در وسط که از جنس مادهٔ

 

خاکستری است و شامل جسم سلولی نورون‌هاست، و بخشی از جنس مادهٔ

 

سفید که محتوی آکسون و دندریت نورون‌هاست و بخش خاکستری را دربر

 

گرفته‌است. همچنین در بخش خاکستری نخاع، نورون‌های رابط وجود دارند که

 

باعث ارتباط نورون‌ها با یک‌دیگر می‌شوند

 

محافظت از دستگاه عصبی مرکزی

 

لایه‌های مننژ دستگاه عصبی مرکزی پستانداران به چند روش محافظت می‌شود.

 

نخستین عامل، استخوان‌های جمجمه و ستون مهره‌ها هستند که جعبه‌ای محکم

 

و استخوانی برای محافظت از مغز و نخاع به وجود می‌آورند. افزون بر آن، مغز و

 

نخاع را پرده‌ای سه‌لایه‌ای به نام مننژ می‌پوشاند. پردهٔ بیرونی مننژ از نوع بافت پیوندی محکم است و سخت‌شامه نام دارد. در زیر آن لایهٔ عنکبوتیه قرار دارد، و

 

لایهٔ درونی مننژ نرم‌شامه است که دارای مویرگ‌های خونی فراوان است و بافت

 

مغزی را تغذیه می‌کند. میان لایهٔ عنکبوتیه و نرم‌شامه فضایی هست که از مایعی

 

به نام مایع مغزی-نخاعی پر شده‌است و نقش ضربه‌گیر را دارد.

 

هم‌چنین، سلول‌های پوششی دیوارهٔ مویرگ‌های مغزی، فاقد منافذی هستند که

 

در سایر بافت‌ها دیده می‌شود. در نتیجه بسیاری از مواد که در متابولیسم

 

سلول‌های مغز نقشی ندارند و نیز میکروب‌ها معمولاً نمی‌توانند وارد مغز شوند. به

 

این عامل حفاظت‌کننده سد خونی-مغزی می‌گویند[۱].نورون‌های دستگاه عصبی

 

مرکزی بوسیله انواعی از سلول‌های غیر قابل تحریک که نوروگلی نامیده می‌شوند حمایت می‌شوند

 

نوروگلی


ایندسته از سلول‌ها وظیفه حمایت از سلول‌های عصبی یا همان نورون‌ها را بر

 

عهده دارند و غیر عصبی هستند. گرچه این سلول‌ها کوچکتر از نورون‌ها هستند

 

ولی ولی از لحاظ تعداد ۵ تا ۱۰ برابر نورون‌ها هستند به طوری که نصف حجم مغز

 

و نخاع را شامل می‌شوند. این سلول‌ها به ۴ دسته کلی تقسیم می‌شوند[۸]:

·     

       آستروسیت‌ها

·        

       الیگودندروسیت‌ها

·        

        سلول‌های میکروگلی

سلول‌های اپاندیم